2017-03-21

Układ szablonów - program CAM

Aby efektywnie wykorzystywać możliwości programu do konstrukcji CAD (z ang. Computer Aided Design), ważne jest posiadanie programu typu CAM (z ang. Computer - Aided Manufacturing). Niektóre typy programów do konstrukcji odzieży - CAD i CAM - stanowią nierozerwalną całość, niektóre zaś mogą stanowić dwa odrębne programy, istniejące niezależnie obok siebie. W zakładach odzieżowych konieczny jest zarówno program CAD, bo w nim wykonujemy szablony i je stopniujemy, jak i program CAM, w którym przygotowujemy układy szablonów bezpośrednio na ploter czy cutter.

Program CAM jest programem wspomagającym bezpośrednio produkcję. Tworząc układ szablonów możemy określić zużycie materiału, a więc przygotowujemy klienta do zakupu konkretnej ilości materiału, do wykonania jakiejś konkretnej ilości sztuk wyrobu. Program taki przyspiesza pracę na krojowni. Łatwiej krojczemu ułożyć wyskalowane, małe elementy długiego płaszcza na wirtualnym materiale w programie, potem wydrukować na papierze z klejem w formie układu, tzw. rozkładki, przykleić i wyciąć z materiału, niż całą pracę robić ręcznie na materiale. Skarbem przy obsłudze tego typu programu jest krojczy, który wie czego chce i co może z danym szablonem zrobić.

Programy typu CAM, obok wielu innych informacji podają nam dwie niezwykle ważne: zużycie w metrach bieżących i efektywność naszego układu w procentach. Efektywność ułożenia przeciętnego modelu zazwyczaj waha się na poziomie 70 - 80%. Mówimy wówczas, że układ jest oszczędnie ułożony. Żaden program, nawet najlepszy, nie da nam 100% efektywności, tak jak i nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie wypadów wewnętrznych przy produkcji odzieży.

Dodatkowymi informacjami jakie podają programy CAD, są na przykład zużycie materiału na komplet. Jeżeli układamy kilka rozmiarów razem, wówczas na bieżąco możemy sprawdzić jaki będzie koszt materiału na jeden rozmiar. Jest to oczywiście średnie zużycie i zależy głównie od szerokości materiału z ujęciem krajki, która może być sama w sobie wypadem. Jednakże na zużycie materiału wpływ ma również tzw. bufor, czyli odstęp między szablonami potrzebny przy krojeniu. Na zużycie materiału ma również wpływ jego faktura - inaczej układa się kratę, a inaczej gładki materiał z połyskiem lub bez.

Każdy program CAD posiada podział ekranu na trzy strefy robocze. Pierwsza strefa (często umieszczona w górnej części ekranu) zawiera wszystkie szablony danego modelu. Jest to kompletny „zasobnik”, wykaz, zbiór szablonów, z podziałem na rodzaj materiału: tkanina zasadnicza, podszewka, klejonka itp. oraz ilości przodów, tyłów, rękawów. Druga strefa stanowi pole robocze szablonów, na którym układamy szablony w sposób zupełnie przypadkowy, w zależności od potrzeby. Jest to z reguły miejsce chwilowego przetrzymywania szablonów. Trzecia strefa robocza to materiał. Tu nie może być już przypadkowości, ale przemyślane ułożenie zgodne z kierunkiem zadanej nitki prostej, zgodne z odcieniem, według zadanych odstępów między częściami, kurczliwością oraz innymi parametrami potrzebnymi przy konkretnym już materiale.       

mgr inż. Emilia Matysiak-Rozwens
ROZMAT Pracownia Szablonów

www.rozmat.pl